English for FunVì sao phát âm tiếng Anh khó với người Việt?
Nhiều người Việt học tiếng Anh nhiều năm, ngữ pháp và từ vựng khá tốt, nhưng khi nói thì người nước ngoài vẫn phải hỏi lại. Lý do không phải là thiếu năng khiếu. Tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau ở những chỗ rất gốc rễ, nên miệng ta mang thói quen của tiếng Việt sang tiếng Anh. Biết khác ở đâu thì luyện đúng chỗ.
Khác biệt 1: âm cuối và cụm phụ âm
- Âm tiết tiếng Việt chỉ kết thúc bằng một số ít phụ âm, và không có cụm phụ âm như /st/, /ks/, /nd/. Tiếng Anh thì có rất nhiều: five, bus, fox, hand, street.
- Kết quả là người Việt hay bỏ âm cuối (five thành "phai"), hoặc thêm âm "ơ" vào giữa cụm phụ âm (school thành "sờ-cun").
- Đọc bài: người Việt hay bỏ âm cuối và đọc đuôi -s và -ed.
Khác biệt 2: những âm tiếng Việt không có
- Tiếng Anh có những âm tiếng Việt không có hoặc dùng khác, như /θ/ và /ð/ (think, this), /ʃ/ (ship), /z/ ở cuối từ (nose).
- Miệng ta thay bằng âm gần nhất: think thành "sink", this thành "dít", ship thành "síp".
- Đọc bài: âm TH, SH và S, L và N.
Khác biệt 3: nhiều nguyên âm hơn
- Tiếng Anh có nhiều nguyên âm hơn tiếng Việt, và có những cặp chỉ khác nhau ở độ căng của miệng: ship và sheep, full và fool.
- Người Việt hay gộp mỗi cặp thành một âm, nên người nghe khó phân biệt.
- Đọc bài: nguyên âm ngắn và dài.
Khác biệt 4: thanh điệu và trọng âm
- Tiếng Việt dùng thanh điệu để phân biệt nghĩa: ma, má, mà, mả, mã, mạ. Mỗi âm tiết được nói rõ ràng, gần như đều nhau.
- Tiếng Anh không có thanh điệu theo nghĩa đó. Thay vào đó, tiếng Anh có trọng âm: một âm tiết được nói dài hơn, to hơn, cao hơn, còn các âm tiết khác nhẹ đi.
- Nói tiếng Anh với mọi âm tiết đều nhau, hoặc đặt sai trọng âm, khiến người nghe khó hiểu dù từng âm đều đúng. Đọc bài: trọng âm từ.
Khác biệt 5: nối âm và âm yếu
- Trong tiếng Việt, các âm tiết thường tách rời nhau. Trong tiếng Anh, từ này hay nối sang từ kia: "an apple" nghe như "a-napple", "five apples" như "fi-vapples".
- Những từ nhỏ như a, the, to, and, of thường đọc rất nhẹ và ngắn, với nguyên âm yếu /ə/ (gần như "ơ" nhẹ).
- Nếu đọc rõ từng từ một, câu nghe cứng và chậm; nếu không quen nối âm, ta cũng khó nghe hiểu người bản ngữ.
Nghe vài ví dụ
Chạm để nghe, chú ý những chỗ tiếng Việt không có.
Nên luyện phần nào trước
- 1. Âm cuối: ảnh hưởng đến nghĩa và ngữ pháp, sửa được nhanh.
- 2. Trọng âm từ: giúp người nghe hiểu ngay cả khi từng âm chưa hoàn hảo.
- 3. Các cặp âm dễ nhầm theo lỗi riêng của bạn: TH, SH/S, L/N, nguyên âm dài/ngắn.
- 4. Nối âm và âm yếu, khi bạn đã nói được câu ngắn khá trôi chảy.
- Tổng hợp nhanh các lỗi: 10 lỗi phát âm phổ biến của người Việt. Luyện nghe phân biệt: Cặp âm dễ nhầm và Luyện nghe âm cuối.