Nguyên âm ngắn và dài: ship hay sheep, full hay fool
Nhiều người được dạy rằng sheep là "i dài", ship là "i ngắn", rồi cố kéo dài âm cho đúng. Cách đó chỉ đúng một nửa. Hai âm này khác nhau cả về khẩu hình miệng, và khi nắm được khẩu hình, bạn sẽ thấy độ dài đi theo một cách tự nhiên.
Hai cặp hay gặp nhất
- /ɪ/ và /iː/: ship và sheep, sit và seat, bit và beat. Từ điển ghi âm dài bằng dấu hai chấm (ː).
- /ʊ/ và /uː/: full và fool, pull và pool, book và food.
- Tiếng Việt chỉ có một âm "i" và một âm "u", nên người Việt hay đọc cả hai thành một. Thế là ship và sheep, full và fool nghe như nhau.
Khác nhau ở khẩu hình, không chỉ ở độ dài
- /iː/ (sheep, seat): miệng cười rộng, căng, giống chữ "i" tiếng Việt nhưng giữ lâu hơn một chút.
- /ɪ/ (ship, sit): miệng thả lỏng, hơi mở hơn. Âm nằm giữa "i" và "ê" tiếng Việt, ngắn và gọn. Đừng cười căng.
- /uː/ (fool, pool, moon): môi tròn và chu ra, căng, như chữ "u" tiếng Việt kéo dài.
- /ʊ/ (full, pull, book): môi chỉ hơi tròn và thả lỏng, âm ngắn và gọn. Không chu môi mạnh.
- Độ dài nguyên âm còn thay đổi theo âm đứng sau, nên đừng chỉ dựa vào việc kéo dài. Hãy để ý miệng căng hay thả lỏng.
Nghe các cặp dễ nhầm
Chạm để nghe. Hãy để ý độ căng của miệng, không chỉ độ dài.
Mẹo nhìn chữ để đoán âm
- Chữ ee và thường cả ea đọc /iː/: sheep, tree, see, seat, eat, tea.
- Một chữ i đứng giữa các phụ âm thường đọc /ɪ/: ship, sit, pig, fish, milk.
- Chữ oo có thể là /uː/ (food, moon, pool) hoặc /ʊ/ (book, good, foot). Với nhóm này phải học qua tai, nên hãy tra âm thanh khi gặp từ mới.
- Chữ u trong full, pull, put đọc /ʊ/; trong rule, June đọc /uː/.
Luyện trong câu
Bài luyện nghe
- Mở Cặp âm dễ nhầm, nhóm nguyên âm ngắn và dài: mỗi lượt 10 câu, có nút nghe lại cả hai từ.
- Ship và sip còn khác nhau ở phụ âm đầu: xem bài SH và S.
Nếu con bạn đang học tiếng Anh
- Trẻ nhỏ học nguyên âm qua tai rất tốt nếu được nghe từ thật nhiều lần. Không cần giải thích "dài, ngắn"; cứ cho bé nghe và nói theo.
- Sheep, ship, tree, fish, book, moon đều có trong các trang chủ đề kèm âm thanh.