English for FunDạy bé đọc những từ tiếng Anh đầu tiên
Nhìn chữ "cat" và đọc được thành tiếng là một khoảnh khắc rất vui với bé và cả nhà. Nhưng với bé Việt Nam học tiếng Anh như ngoại ngữ, đọc chỉ có ý nghĩa khi bé đã biết từ đó nghĩa là gì và nghe nó ra sao. Vì vậy thứ tự rất quan trọng.
Nói được trước, đọc sau
- Khung hướng dẫn dạy đọc của Bộ Giáo dục Anh (The reading framework) đặt việc trò chuyện và kể chuyện làm nền tảng, cùng với phonics, ngay từ lớp mẫu giáo.
- Với trẻ bản ngữ, khi ghép được c-a-t, bé nhận ra ngay "cat" là từ mình vẫn nói. Với bé Việt Nam, nếu chưa từng nghe "cat", bé có thể đọc ra tiếng mà không hiểu gì.
- Vì vậy, trước khi dạy đọc một từ, hãy chắc rằng bé đã nghe, hiểu và nói được từ đó. Các trang chủ đề và Word Island giúp xây vốn từ này.
Thứ tự gợi ý
- Bước 1, chữ cái: bé nhận ra mặt chữ và biết tên chữ cái. Xem bảng chữ cái.
- Bước 2, âm đầu: bé nhận ra "cat" bắt đầu bằng chữ c, "dog" bắt đầu bằng chữ d.
- Bước 3, từ ba chữ cái quen thuộc: cat, dog, pig, sun, bus, bed. Bé nghe từng âm rồi ghép lại.
- Bước 4, câu ngắn có hình: "I see a cat." Hình giúp bé đoán và kiểm tra mình đọc đúng chưa.
- Bước 5, đọc to cùng bố mẹ: bố mẹ chỉ tay theo từng chữ khi đọc sách tranh, bé sẽ dần nhận ra những từ quen.
Những từ đầu tiên, chạm để nghe
Từ ngắn, đọc đúng như chữ viết, và có trong các chủ đề quen thuộc.
Khi bé đang học đánh vần tiếng Việt
- Chữ cái tiếng Anh và tiếng Việt trông giống nhau nhưng đọc khác: chữ a trong "cat" khác chữ a tiếng Việt, chữ i trong "pig" khác chữ i tiếng Việt.
- Nhiều bé phân biệt được hai cách đọc khá tốt. Nếu bé thấy lẫn hoặc áp lực khi vào lớp 1, hãy ưu tiên tiếng Việt, giữ tiếng Anh ở mức nghe, nói và chơi.
- Không có hạn chót: bé đọc tiếng Anh lúc 5 tuổi hay 7 tuổi đều được, miễn là bé vẫn thích tiếng Anh.
Các game hỗ trợ
- Letter Island: tên 26 chữ cái, tìm chữ cái đầu của từ, tìm hình bắt đầu bằng chữ đó.
- Read It! (miễn phí): đọc và nói 29 từ ngắn xếp theo âm (a, i, o, u, sh). Game dùng micro qua nhận diện giọng nói của trình duyệt; micro là tùy chọn.
- I Can Read: 135 câu ngắn, câu nào cũng có hình; màn mẫu câu giữ nguyên câu và đổi một từ.
- Xem thêm phonics là gì, có nên học sớm.