Giữ hứng thú học tiếng Anh cho bé mà không ép

Ba điều nuôi động lực từ bên trong

• Theo thuyết tự quyết của Richard Ryan và Edward Deci (2000), con người tự có động lực khi ba nhu cầu được đáp ứng: thấy mình làm được (năng lực), được tự chọn (tự chủ) và được gắn bó với người khác.
• Cũng theo bài báo đó, những phần thưởng vật chất được hứa trước và chỉ có khi hoàn thành nhiệm vụ thường làm giảm động lực bên trong. Dọa phạt, đặt hạn chót, đánh giá gây áp lực cũng có tác dụng tương tự.
• Nói đơn giản: khi bé học vì quà hay vì sợ, việc học trở thành "việc của bố mẹ". Khi bé học vì thấy vui, thấy mình giỏi lên, việc học là "việc của bé".

Giúp bé thấy mình làm được

• Chọn mức vừa sức: bé đúng khoảng bảy, tám phần mười là vừa. Quá dễ thì chán, quá khó thì nản.
• Khen cụ thể vào nỗ lực: "Con nghe kỹ nên chọn đúng con mèo rồi" thay vì chỉ "Giỏi quá".
• Cho bé thấy tiến bộ: nhắc lại những từ bé đã biết từ tuần trước, hoặc cho bé dạy lại bố mẹ.

Cho bé được chọn

• Hỏi "Hôm nay con muốn chơi game con vật hay game số?" thay vì "Đến giờ học rồi".
• Để bé chọn chủ đề, chọn bài hát, chọn sách. Một lựa chọn nhỏ cũng giúp bé thấy đây là việc của mình.
• Dừng khi bé còn đang vui. Bé sẽ muốn quay lại lần sau.

Học cùng nhau

• Ngồi cạnh bé, cùng chơi, cùng cười. Với trẻ nhỏ, thời gian vui vẻ bên bố mẹ là động lực rất mạnh.
• Bố mẹ cũng học: hỏi bé "Con mèo tiếng Anh là gì nhỉ?", để bé được làm "cô giáo nhỏ".
• Không biến tiếng Anh thành màn trình diễn trước khách. Bị bắt "nói cho bác nghe" là lúc bé ngại nhất.

Dấu hiệu đang ép quá mức, và cách gỡ

• Bé tìm cách né, kêu mệt, khóc, hoặc nói "con không thích tiếng Anh".
• Khi đó, hãy nghỉ vài ngày. Quay lại bằng thứ bé thích nhất: một trò chơi, một bài hát, một con vật bé mê.
• Giảm thời gian mỗi lần, tăng số lần vui. Năm phút vui hơn ba mươi phút ép.

Về phần thưởng trong game

• Sao, huy hiệu và album trong game là một phần của trò chơi, giúp bé thấy tiến bộ của mình. Điều nên tránh là dùng quà thật hay giờ xem TV để đổi lấy việc học.
• English for Fun không có quảng cáo, không có video tự phát, và mỗi gói chơi ngắn để dừng đúng lúc. Trang Tiến độ cho bố mẹ xem bé chơi bao lâu mà không cần nhắc bé.
• Đọc thêm cẩm nang làm sao để bé ham học và biết tự học.

Nguồn tham khảo

1. Ryan, R. M., Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1)