English for FunTự học tiếng Anh khi làm nghiên cứu khoa học
Trong những năm làm nghiên cứu ở Mỹ và Anh, phần lớn công việc của tôi diễn ra bằng tiếng Anh: đọc bài báo, viết bài, thuyết trình. Không ai dạy tôi những kỹ năng này trong một khóa học riêng. Tôi học dần qua công việc, và nếu phải tóm lại trong một chữ, đó là kể chuyện.
Thuyết trình: học bằng cách làm thường xuyên
Ở lab và trong nhiều lớp học, mọi người thay phiên nhau thuyết trình về đề tài của mình. Vì phải làm đi làm lại, kỹ năng thuyết trình của tôi được nâng lên dần dần.
Lần đầu luôn khó. Nhưng mỗi lần đứng trước mọi người là một lần luyện nói, luyện trả lời câu hỏi, và luyện bình tĩnh.
Dùng hình ảnh như kể một câu chuyện
Điều giúp tôi nhiều nhất khi tiếng Anh nói còn hạn chế là dùng hình ảnh. Mỗi slide là một bước của câu chuyện: câu hỏi là gì, mình đã làm gì, thấy gì, và điều đó có nghĩa gì.
Khi hình ảnh đã dẫn dắt người nghe, tôi không cần nói những câu dài và phức tạp. Người nghe theo được câu chuyện, kể cả khi phát âm của tôi chưa hoàn hảo.
Viết bài báo: đọc nhiều, viết nhiều, được sửa
Tôi thường xuyên đọc và viết bài báo khoa học. Giáo viên hướng dẫn sửa bài cho tôi, và qua mỗi lần sửa, tôi học được cách người trong nghề diễn đạt một ý.
Viết bài báo, về bản chất, cũng là kể chuyện: một mạch logic từ câu hỏi đến kết quả và ý nghĩa. Khi mạch câu chuyện rõ, câu chữ dễ viết hơn nhiều.
Đó cũng là lý do đọc và viết tiếng Anh của tôi tiến bộ nhanh hơn nói: tôi làm chúng mỗi ngày.
Lời khuyên cho nghiên cứu sinh và người làm khoa học
- Nhận thuyết trình càng nhiều càng tốt, kể cả ở nhóm nhỏ. Kỹ năng đến từ số lần làm.
- Xây bài thuyết trình như một câu chuyện có hình ảnh, mỗi slide một ý.
- Đọc bài báo trong lĩnh vực của mình và để ý cách tác giả mở đầu, chuyển ý, kết luận.
- Xin người hướng dẫn hoặc đồng nghiệp sửa bài viết, và đọc kỹ từng chỗ được sửa.
- Đừng bỏ quên phát âm: một bài thuyết trình rõ ràng cần cả câu chuyện tốt lẫn cách nói người nghe hiểu được. Xem câu chuyện tôi ước mình biết gì trước khi sang Mỹ.